ბანა, საქართველოს ერთ-ერთი საეკლესიო და სახელმწიფოებრივი ცენტრი ისტორიულ ტაოს ტერიტორიაზე, ჭოროხის ხეობაში, მდ. ბანის მარჯვენა ნაპირას. ამჟამად თურქეთის საზღვრებშია „ფანაკის“ სახელწოდებით. ფანაკის ჭეშმარიტ ქართულ სახელად უფრო ბანა ჩანს. „ქართლის ცხოვრებაში“ ყველგან ბანა გვაქვს [1] „...მოერთვის ჭოროხს მდინარე ბანა-ფანასკერტისა, გამომდინარე ყალნუ მთისა და მომდინარე აღმოსავლეთიდამ დასავლეთად. ...ამ წყალზედ, მთაში არს ბანა, აწ უწოდებენ ფანაქს“. [2] ამ პუნქტის სახელი უფო ძველად მარტივად ბანა კი არ უნდა ყოფილიყო, არამედ ბანაკი (შდრ. აგარაკი → აგარა, მუშაკი → მუშა).

ახალი ლეკსები

ფარნა-ბექა ჩილაშვლი

ჯადოსნური ქვა და ფერია

ჯადოსნურ ქაზე ვიჯექი და ერთი ფერია,
სიცივისაგან ფაფუკი რომ ჰქონდა ხელები,
ზღაპრიდან უცებ რომ მეახლა დიდი კირთებით,
ცეკვავდა იგი ჩემს ხელებში თავდავიწყებით
და სიგიჟემდე კეკლუცობდნენ მისი თითები.
ყინულთა წყება გასაგებად ხდიდა მის სიტყვებს,
მისი ტიტკტიკი ჩიტუნების იყო გალობა.
მუხლისთავებზე დავუპირე კოცნა და გჯერათ? –
არ მაპატია შეცოდება, ცრემლთა ირმებით
ეს წამიერი ჯადოქრობა გააცამტვერა...

ჟურნალმა “ჩვენებურმა" აჰმეთ ოზქანის გარდაცვალების 25-ე წლისთავთან დაკავშირებით 5 ივლისს ინეგოლში, 10 ივლისს კი სტამბოლში მის მოსაგონებლად ღონისძიებები მოაწყო.
1974 წელი ჩემს ცხოვრებაში შემოტრიალების წერტილად იქცა. იმ წელს მელაშვილი გავიცანი. ჩემს მეგობარ ჯემალ ქარამეჰმეთოღლუსთან ერთად ინეგოლიდან ბურსაში წავედი. მისი საშუალებით გავიგე, თუ რამდენად ცოტა ინფორმაციას ვფლობდი ჩემი მშობლიური ენის, კულტურისა და სამშობლოს შესახებ. მაშინ დავიწყე იმის გაცნობიერება, რომ მხოლოდ საკუთარი ენითა და კულტურითაა შესაძლებელი საზოგადოებრივი კეთილდღეობის მიღწევა. 

I first met Ahmet Ozkan in 1970 at a Georgian folklore event in Bursa.  A folklore group performed traditional Georgian dances in a large hall before an enthusiastic crowd of spectators.

In 1969-70 I was conducting anthropological field research in Susurluk for my doctoral dissertation at Harvard University.  Susurluk had a culturally mixed population consisting of Manavlar (historically sedentary Turks), Muhacirler (immigrant Turks from the Balkans), Turkmen, Circassians, and Georgians.  Ahmet Seyhan, a Susurluk resident and a Georgian, observed that I was interested in the traditions and customs (orf ve adetler) of all peoples, so he invited me to attend a Georgian folklore event in Bursa and recommended that I meet Ahmet Ozkan, an expert on Georgian culture and history.